Eksperci przewiduj\u0105, \u017ce w 2023 r. cyberprzest\u0119pczo\u015b\u0107 przyniesie globalnej gospodarce straty w wysoko\u015bci 8 bilion\u00f3w dolar\u00f3w. Kraj z takim PKB mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 trzecim co do wielko\u015bci w \u015bwiatowym rankingu po Stanach Zjednoczonych i Chinach. Do 2025 r. warto\u015b\u0107 ta wzro\u015bnie do 10,5 bln USD.<\/p>\n
Problem cyberprzest\u0119pczo\u015bci i cyberbezpiecze\u0144stwa mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 odleg\u0142y i nieistotny. Kto w ko\u0144cu potrzebuje moich danych lub pieni\u0119dzy? Lepiej okra\u015b\u0107 lub skompromitowa\u0107 znan\u0105 firm\u0119 i nie traci\u0107 czasu na mnie. My\u015blenie w ten spos\u00f3b jest du\u017cym b\u0142\u0119dem. W ubieg\u0142ym roku Ukrai\u0144cy ucierpieli z powodu oszustw internetowych na kwot\u0119 1 mld UAH. Jest to wzrost o 26% w por\u00f3wnaniu do 2021 roku. I jest ma\u0142o prawdopodobne, aby oszu\u015bci nagle zdecydowali si\u0119 przesta\u0107. Dlatego musimy wiedzie\u0107, czym jest cyberbezpiecze\u0144stwo i jak chroni\u0107 si\u0119 w Internecie. W\u0142a\u015bnie o tym dzisiaj porozmawiamy.<\/p>\n
Cyberbezpiecze\u0144stwo to zestaw \u015brodk\u00f3w i technologii s\u0142u\u017c\u0105cych do ochrony system\u00f3w i danych przed nieautoryzowanym dost\u0119pem, z\u0142o\u015bliwym oprogramowaniem i innymi zagro\u017ceniami cybernetycznymi. G\u0142\u00f3wnym zadaniem cyberbezpiecze\u0144stwa jest szybkie wykrywanie i neutralizowanie podejrzanej aktywno\u015bci na urz\u0105dzeniach i w sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych w celu zapewnienia integralno\u015bci, poufno\u015bci i dost\u0119pno\u015bci danych. Przypomina to troch\u0119 mur z Gry o Tron, ale po drugiej stronie nie stoj\u0105 biali w\u0119drowcy, lecz hakerzy i oszu\u015bci.<\/p>\n
Powstaje pytanie, czy zwykli ludzie powinni my\u015ble\u0107 o cyberbezpiecze\u0144stwie? Ty lub kto\u015b, kogo znasz, prawdopodobnie przynajmniej raz straci\u0142 dost\u0119p do jednego ze swoich kont w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Albo widzia\u0142e\u015b posty swoich znajomych m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce to nie oni prosz\u0105 o pieni\u0105dze w prywatnych wiadomo\u015bciach na Facebooku. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w pewien niesamowity wtorek zaczynasz otrzymywa\u0107 telefony od r\u00f3\u017cnych podejrzanych firm oferuj\u0105cych kredyty lub jakie\u015b nagrody, wystarczy tylko poda\u0107 im dane swojej karty, a b\u0119dziesz mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n
Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, cyberbezpiecze\u0144stwo jest wa\u017cne dla ka\u017cdego. Zak\u0142adamy zamki w drzwiach, u\u017cywamy alarm\u00f3w i innych tego typu rzeczy. Tak samo jest z bezpiecze\u0144stwem informacji.<\/p>\n
Ochrona przed cyberzagro\u017ceniami jest potrzebna w wielu r\u00f3\u017cnych obszarach. W ubieg\u0142ym roku zaj\u0119li\u015bmy drugie miejsce po Stanach Zjednoczonych pod wzgl\u0119dem liczby cyberatak\u00f3w na nasz kraj. Oto g\u0142\u00f3wne rodzaje cyberbezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 obecnie dla nas istotne:<\/p>\n
Czy pami\u0119tasz wspania\u0142e chwile, gdy bankowo\u015b\u0107 mobilna nie dzia\u0142a lub serwer Blizzarda nie dzia\u0142a (zainspirowany Diablo IV)? Eksperci ds. cyberbezpiecze\u0144stwa radz\u0105 sobie r\u00f3wnie\u017c z takimi problemami.<\/p>\n
Istnieje wiele rodzaj\u00f3w cyberzagro\u017ce\u0144, a cyberprzest\u0119pcy cz\u0119sto \u0142\u0105cz\u0105 kilka opcji, aby zwi\u0119kszy\u0107 swoje szanse na sukces. Wymienimy niekt\u00f3re z nich.<\/p>\n
Phishing<\/strong>. Ma miejsce, gdy kto\u015b pr\u00f3buje wy\u0142udzi\u0107 od Ciebie poufne informacje, podszywaj\u0105c si\u0119 pod renomowan\u0105 organizacj\u0119. Wszelkiego rodzaju e-maile, kt\u00f3re prosz\u0105 Ci\u0119 o klikni\u0119cie linku, otwarcie za\u0142\u0105cznika i po prostu podanie swoich danych. Oszu\u015bci mog\u0105 na przyk\u0142ad podszywa\u0107 si\u0119 pod loterie lub organizacje charytatywne. Phishing przybiera r\u00f3wnie\u017c form\u0119 telefon\u00f3w od “pracownik\u00f3w banku”, kt\u00f3rzy prosz\u0105 o podanie danych Twojej karty p\u0142atniczej, poniewa\u017c zauwa\u017cyli podejrzany przelew.<\/p>\n Z\u0142o\u015bliwe oprogramowanie<\/strong>. Oprogramowanie pomocnicze wykorzystywane w cyberatakach. Mo\u017ce ono uszkodzi\u0107 dane lub systemy komputerowe i cz\u0119sto jest rozpowszechniane jako za\u0142\u0105czniki do wiadomo\u015bci e-mail lub pliki o niewinnych nazwach. Z\u0142o\u015bliwe oprogramowanie obejmuje:<\/p>\n W ubieg\u0142ym roku znacznie wzros\u0142a liczba atak\u00f3w z wykorzystaniem oprogramowania ransomware, kt\u00f3re blokuje dost\u0119p do system\u00f3w lub plik\u00f3w firm i os\u00f3b prywatnych. Aby przywr\u00f3ci\u0107 dost\u0119p, cyberprzest\u0119pca \u017c\u0105da od ofiary okupu. Kostaryka og\u0142osi\u0142a nawet stan wyj\u0105tkowy z powodu jednego z takich atak\u00f3w na agencje rz\u0105dowe.<\/p>\n Ataki DoS<\/strong>. Ma to miejsce, gdy wysy\u0142ana jest ogromna ilo\u015b\u0107 fa\u0142szywego ruchu, kt\u00f3ry przeci\u0105\u017ca system i pozbawia u\u017cytkownik\u00f3w dost\u0119pu do niego. Je\u015bli jest kilku nadawc\u00f3w, jest to atak DDoS. S\u0105 one cz\u0119sto wykorzystywane przeciwko du\u017cym korporacjom lub organizacjom rz\u0105dowym, dlatego szczeg\u00f3lnie potrzebuj\u0105 one do\u015bwiadczonych specjalist\u00f3w ds. cyberbezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n Ataki na \u0142a\u0144cuch dostaw<\/strong>. Dodaj\u0105 z\u0142o\u015bliwe fragmenty do kodu \u017ar\u00f3d\u0142owego produktu zaufanego tw\u00f3rcy oprogramowania. Jest on nast\u0119pnie dystrybuowany do u\u017cytkownik\u00f3w i firm.<\/p>\n Wstrzykni\u0119cia SQL<\/strong>. S\u0105 one wykorzystywane przez oszust\u00f3w do uzyskiwania dost\u0119pu do baz danych w celu ich uszkodzenia, usuni\u0119cia lub modyfikacji.<\/p>\n Cross-site scripting (XSS)<\/strong>. Z\u0142o\u015bliwe skrypty s\u0105 dodawane do niezabezpieczonych aplikacji i stron internetowych. Po klikni\u0119ciu linku przegl\u0105darka wykonuje te skrypty, kt\u00f3re zbieraj\u0105 Twoje dane, instaluj\u0105 co\u015b na Twoim urz\u0105dzeniu lub przekierowuj\u0105 Ci\u0119 na sklonowan\u0105 stron\u0119.<\/p>\n Wyszukiwanie wed\u0142ug s\u0142ownika<\/strong>. Haker pr\u00f3buje odgadn\u0105\u0107 has\u0142o za pomoc\u0105 oprogramowania, kt\u00f3re przeszukuje najcz\u0119\u015bciej wpisywane kombinacje.<\/p>\n MITM (man-in-the-middle)<\/strong>. Przest\u0119pca przechwytuje dane, gdy s\u0105 one przesy\u0142ane do odbiorcy bez zauwa\u017cenia. W ten spos\u00f3b informacje mog\u0105 by\u0107 nie tylko gromadzone, ale tak\u017ce zast\u0119powane innymi. Taki atak jest mo\u017cliwy, gdy korzystasz na przyk\u0142ad z niezabezpieczonej sieci Wi-Fi.<\/p>\n In\u017cynieria spo\u0142eczna<\/strong>. Cyberprzest\u0119pca zdobywa zaufanie ofiary w celu wy\u0142udzenia danych osobowych: numer\u00f3w kart, hase\u0142, informacji z dokument\u00f3w itp. Stosowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c gro\u017aby, takie jak zablokowanie konta lub pro\u015bby o przekazanie pieni\u0119dzy na cele charytatywne. Jest to raczej metoda wp\u0142ywu psychologicznego kt\u00f3ra jest cz\u0119sto stosowana w po\u0142\u0105czeniu z phishingiem.<\/p>\n Typosquatting\/cybersquatting<\/strong>. Oszu\u015bci rejestruj\u0105 nazw\u0119 domeny, kt\u00f3ra jest podobna w pisowni do adresu dobrze znanej prawdziwej strony internetowej. Osoba mo\u017ce pope\u0142ni\u0107 b\u0142\u0105d, przej\u015b\u0107 do zasobu, kt\u00f3ry przypomina wygl\u0105dem oryginaln\u0105 witryn\u0119, i wprowadzi\u0107 swoje dane, kt\u00f3re zostan\u0105 skradzione.<\/p>\n G\u0142\u00f3wne cele cyberatak\u00f3w obejmuj\u0105 kradzie\u017c lub fa\u0142szowanie informacji, niszczenie reputacji, szanta\u017c, szpiegostwo i zatrzymanie dzia\u0142ania firmy lub us\u0142ugi, dlatego wa\u017cne jest zar\u00f3wno cyberbezpiecze\u0144stwo danych biznesowych, jak i osobistych.<\/p>\n To jak obrona przed czarn\u0105 magi\u0105 w Harrym Potterze \u2013 lepiej wiedzie\u0107 z wyprzedzeniem, ni\u017c zastanawia\u0107 si\u0119, gdzie podzia\u0142y si\u0119 pieni\u0105dze z Twojej karty. Oto kilka prostych zasad cyberbezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re przydadz\u0105 Ci si\u0119 w codziennym \u017cyciu:<\/p>\n Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, mniej \u0142atwowierno\u015bci, a wi\u0119cej ostro\u017cno\u015bci i krytycznego my\u015blenia. Twoje w\u0142asne cyberbezpiecze\u0144stwo jest Twoj\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105. Mamy cyberpolicj\u0119, ale lepiej jest zapobiega\u0107 przest\u0119pstwom.<\/p>\n Dzieci cz\u0119sto graj\u0105 w gry, ogl\u0105daj\u0105 filmy i komunikuj\u0105 si\u0119 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych za pomoc\u0105 osobistych lub rodzicielskich gad\u017cet\u00f3w. Mog\u0105 publikowa\u0107 zbyt wiele informacji, rozmawia\u0107 z nieznajomymi lub dokonywa\u0107 zakup\u00f3w online, nie wiedz\u0105c o tym. A utrata pieni\u0119dzy w tym przypadku b\u0119dzie wydawa\u0107 si\u0119 drobnostk\u0105 w por\u00f3wnaniu z innymi mo\u017cliwymi motywacjami cyberprzest\u0119pc\u00f3w. Aby chroni\u0107 swoje dzieci, nale\u017cy:<\/p>\n Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o cyberbezpiecze\u0144stwie, pomocne mog\u0105 by\u0107 kursy. Istnieje wiele darmowych i p\u0142atnych opcji. Nie musisz by\u0107 programist\u0105 Python<\/a>, programist\u0105 Java<\/a> ani \u017cadnym innym specjalist\u0105 IT<\/a>, aby to zrozumie\u0107.<\/p>\n Poprosili\u015bmy o jedn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 dla dzieci i jedn\u0105 dla doros\u0142ych.<\/p>\n Dla dzieci:<\/strong><\/p>\n Zaufanie i otwarta komunikacja z rodzicami lub opiekunami. Popro\u015b o pomoc, gdy napotkasz podejrzane lub niewygodne sytuacje w Internecie. Pomo\u017ce to zapobiec nielegalnym dzia\u0142aniom przest\u0119pc\u00f3w.<\/p>\n Dla doros\u0142ych:<\/strong><\/p>\n Zachowaj ostro\u017cno\u015b\u0107 w przypadku danych osobowych, takich jak dane bankowe, dane paszportowe itp.<\/p>\n Ca\u0142kowicie zgadzamy si\u0119 z czatem GPT. Bardzo wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby czyta\u0107 wiadomo\u015bci tylko z wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142 i nie rozpowszechnia\u0107 fa\u0142szywych. Sprawdzaj fundraiser\u00f3w, do kt\u00f3rych chcesz do\u0142\u0105czy\u0107. Wydaje nam si\u0119, \u017ce wiesz to wszystko bez nas.<\/p>\n \u017byczymy Ci bezpiecze\u0144stwa zar\u00f3wno w \u015bwiecie rzeczywistym, jak i wirtualnym. A je\u015bli masz czas, energi\u0119 i ch\u0119\u0107 nauki nowego zawodu, czekamy na Ciebie w GoIT. Pomo\u017cemy Ci wybra\u0107 kierunek studi\u00f3w informatycznych i zdoby\u0107 wszystkie umiej\u0119tno\u015bci potrzebne do znalezienia pracy.<\/p>\n <\/p>\n Aby spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142, zapisz si\u0119 na nasz bezp\u0142atny maraton online dotycz\u0105cy Python<\/a>, Java, testowania oprogramowania<\/a>, HTML i CSS<\/a> lub projektowania UX\/UI<\/a>.\u00a0 Stw\u00f3rz sw\u00f3j pierwszy projekt i sprawd\u017a, czy spe\u0142nia Twoje oczekiwania.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czym jest cyberbezpiecze\u0144stwo i dlaczego jest potrzebne? G\u0142\u00f3wne rodzaje zagro\u017ce\u0144 w Internecie. Cyberbezpiecze\u0144stwo danych biznesowych i osobowych. O tym, jak chroni\u0107 si\u0119 w Internecie, przeczytasz w artykule GoIT.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":19594,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-21229","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/21229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goit.global\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Cyberbezpiecze\u0144stwo: od czego zacz\u0105\u0107?<\/h2>\n
\n
Cyberbezpiecze\u0144stwo: edukacja i ochrona dzieci<\/h2>\n
\n
Wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce cyberbezpiecze\u0144stwa w Internecie z czatu GPT<\/h2>\n